Temat P 17. ✪ Taktyka: podwójny szach

Wrocław
Polska

+48 604 514 545
szachmat.edu.pl

Podwójny szach to szczególny przypadek szacha z odsłony (odkrytego szacha), kiedy bierka odchodząca również atakuje króla przeciwnika.

Podwójny szach nie służy uzyskaniu przewagi materialnej, ale jest metodą ataku na króla.
Uwaga! Przed podwójnym szachem jest tylko jedna obrona: ucieczka!

Biorąc pod uwagę powyższe, zadaniem podwójnego szacha jest zaciągniecie króla przeciwnika na złe pole lub danie mu mata.
Zadanie 1 Podwójny szach
Na diagramie obok białe mogą dać podwójnego szacha. Zauważ, iż biała wieża może zaatakować króla czarnych, ale jej atak przesłania własny goniec. Gdzie odejść gońcem, aby również zaatakować króla czarnych?
1. G b5++! Teraz goniec szachuje króla czarnych i jednocześnie król jest atakowany przez białą wieżę. Jak się obronić? Czarne mają tylko jedno posunięcie. Jednym posunięciem nie mogą zbić dwóch figur przeciwnika, ani nie mogą się zasłonić przed dwoma atakami.
Przed podwójnym szachem jest tylko jedna obrona: ucieczka. Król czarnych może jednak uciec:
1. ... K f8
Zadanie 2 Podwójny szach
Teraz sytuacja jest nieco inna. Również białe mogą dać podwójnego szacha, ale czarne nie mają możliwości ucieczki.
1. G b5++! Znów goniec szachuje króla czarnych i jednocześnie król jest atakowany przez białą wieżę. Czarne mają tylko jedno posunięcie. Jednym posunięciem nie mogą zbić dwóch figur przeciwnika, ani nie mogą się zasłonić przed dwoma atakami. Nie mają też drogi ucieczki - to mat!
Zadanie 3 Podwójny szach
Na diagramie obok białe mogą dać podwójnego szacha, który prowadzi do mata. Jak będzie przebiegać atak?

1. G g5++! Białe dały podwójnego szacha: goniec zaatakował króla czarnych i jednocześnie zaatakowała go wieża, którą odsłonił własnie goniec.
Czarny król może tylko uciekać. Ma dwie możliwości:

1 ... K e8 Po tym ruchu białe grają 2. W d8 + i to jest mat.
Czarne mogą jednak uciec na inne pole:
1 ... K c7 Jak teraz biała dadzą mata? 2. G d8 + i to również jest mat!
Zadanie 4 Podwójny szach
Na diagramie obok białe mogą dać podwójnego szacha, który prowadzi do mata.
1. S h6++. Król może tylko uciekać. Jeżeli 1 ... K h8 to 2. Hg8 X, a jeżeli 1 ... K f8 to 2. Hf7 X,

Jak będzie przebiegać atak, kiedy w miejscu czarnego gońca będzie stała czarna wieża?
1. S h6++ K f8 2. H f7 X,
ale czarne mogą bronić się inaczej: 1. S h6++ K h8 2. Hg8+! W:g8 3. Sf7 X, Uwaga! To bardzo ciekawy mat zwany zduszonym lub matem Beniowskiego.
Ciekawostka

Maurycy Beniowski, to uczestnik konfederacji barskiej (1768-72), zbrojnego związku polskiej szlachty, który przeciwstawiał się ingerencji carskiej Rosji w sprawy Rzeczpospolitej. Za udział w tym związku Beniowski został zesłany na Kamczatkę.

Był również niezłym szachistą -grywał w szachy m.in. ze swoimi przyjaciółmi Beniaminem Franklinem i Kazimierzem Pułaskim.

 
Na diagramie obok na posunięciu są białe.


Zadania do domu
Ustaw pozycję, jak na poniższych diagramach. Sprawdź kto jest na posunięciu. Znajdź podwójny szach, który prowadzi do mata.
Zadanie 1
Zadanie 2
Zadanie 3
Zadanie 4
Zadanie 5
Zadanie 6

Zadania - odpowiedzi: 1. ... S f3X 2. .. S g5 3. W g6 4. S f5 5. W a5 6. S d6